W procesie uszlachetniania antyków oraz ich renowacji często konieczna jest zmiana naturalnej barwy drewna na barwę bardziej atrakcyjną lub dostosowanie barwy pewnych elementów do barwy całości mebla. Do tego celu służą środki barwiące i bielące. Do barwienia drewna mebli stosuje się obecnie przede wszystkim barwniki syntetyczne oraz garbniki i nie­które sole metali. Wymienione materiały są stosowane głównie w po­staci roztworów wodnych, rzadziej alkoholowych, a niekiedy roztworów specjalnych rozpuszczalników organicznych. W zasadzie do barwienia drewna mogą być użyte prawie wszystkie barwniki rozpuszczalne w wy­mienionych rozpuszczalnikach lub dające się przeprowadzić w formę rozpuszczalną o odpowiednim stopniu trwałości na światło. Stosowane do barwienia drewna barwniki powinny wykazywać co najmniej 3—4 stopień trwałości, tj. taki, jaki wykazuje drewno naturalne.
Przede wszystkim mogą być więc stosowane niektóre barwni­ki z grupy bezpośrednich, kwasowych i zasadowych, tj. barwniki aniono­we i kationowe, oraz niektóre barwniki spirytusowe i tłuszczowe, nie­które barwniki metalokompleksowe rozpuszczalne w mieszaninie roz­puszczalników organicznych, a także niektóre barwniki kadziowe.

Barwniki bezpośrednie są to przeważnie barwniki azowe o charakterystycznym ugrupowaniu —N=N—. Są one rozpusz­czalne w wodzie, również z dodatkiem amoniaku, który ułatwia wnika­nie roztworu do drewna i korzystnie wpływa na odcień wybarwień mebli antyków przez zmianę pH roztworu. Do barwienia drewna używa się lekko alkalicznych roztworów, szczególnie barwników helionowych — odpornych na dzia­łanie światła. Jako dodatki do roztworów stosuje się także sól kuchenną lub glauberską.
Barwniki kwasowe są to przeważnie sole sodowe lub wapniowe kwasów sulfonowych barwników nitrozowych, azowych, ni­trowych i innych. Zawierają charakterystyczne grupy —S03H, —COOH i —OH; rozpuszczają się dobrze w wodzie, tworząc w roztworze małe cząsteczki. Barwniki tej grupy stosuje się w roztworach lekko kwaśych, po zakwaszeniu kwasem siarkowym, octowym lub mrówkowym. Niekiedy stosuje się dodatek soli glauberskiej lub środków powierzchnio­wo czynnych. Drewno w meblach można barwić nimi również bez jakichkolwiek dodatków. Barwniki kwasowe odznaczają się żywymi odcieniami barw.
Barwniki zasadowe są solami amoniowymi, sulfoniowymi lub oksoniowymi kwasów: solnego, szczawiowego, siarkowego. Za­wierają charakterystyczne grupy aminowe —NH2. Barwniki zasadowe łatwo rozpuszczają się w wodzie i alkoholu etylowym. W roztworach tworzą bardzo małe cząsteczki. Dodatek zasad, np. amoniaku, powo­duje wytrącenie osadu. Roztwory barwiące zakwasza się przez niewielki dodatek kwasu octowego. Wybarwienia odznaczają się żywością i czy­stością odcieni, ale małą odpornością na światło.
Barwniki spirytusowe obejmują barwniki z róż­nych grup, których wspólną cechą jest rozpuszczalność w alkoholu ety­lowym. Do tej grupy należą barwniki zasadowe, niektóre nigrozyny, a nawet niektóre barwniki bezpośrednie.
Barwniki tłuszczowe są to przede wszystkim barw­niki trojfenylometanowe, zawierające w cząsteczce grupy aminowe —NH2, a poza tym zasady azynowe oraz niektóre barwniki z grupy azo-wych lub chinolowych. Wspólną ich cechą jest rozpuszczalność w kwa­sach tłuszczowych, w woskach, parafinie, olejach, terpentynie i innych rozpuszczalnikach organicznych.
Barwniki metalokompleksowe są to barwniki za­wierające w cząsteczce kompleksowo związany atom metalu — najczęś­ciej chromu, czasem kobaltu. Barwniki tego typu mają różne nazwy i różne właściwości. Przy barwieniu drewna dość istotne znaczenie ma grupa barwników polfalanowych np. produkcji Pabianickich Zakładów Farmaceutycznych „Polfa”. Barwniki te można stosować w roztworach bezwodnych, szczególnie pod lakiery chemoutwardzalne. Odpowiednie roztwory sporządza się stosując mieszaninę różnych barwników polfa­lanowych w mieszaninie rozpuszczalników organicznych.
Barwniki kadziowe są to substancje barwiące nieroz­puszczalne w wodzie. Poddane w środowisku alkalicznym redukcji-, zwa­nej kadziowaniem, tworzą rozpuszczalne sole sodowe produktów reduk­cji, tzw. leukozwiązki. Leukozwiązki mają duże powinowactwo do włókien roślinnych. W procesie barwienia włókno wiąże leukozwiązek z kąpieli alkalicznej zawierającej hydrosulfit; następnie związany z włók­nem barwnik w postaci zredukowanej utlenia się tlenem z powietrza do formy wyjściowej. Barwniki kadziowe dają wybarwienia odznaczające się dużą żywością barwy i wybitną trwałością.
Barwniki do drewna są to przeważnie mieszaniny barwników z grupy kwasowych lub zasadowych i bezpośrednich, zmie­szane w takich proporcjach, aby mogły dawać wybarwienia zbliżone do barwy drewna szlachetnego, którą powinny naśladować. Ich nazwy są związane z wybarwieniem jakie dają, np. Rubin mahoniowy, Brunat orze­chowy itp. Są to barwniki rozpuszczalne w wodzie lub alkoholu etylo­wym.

Nazwa „barwniki do drewna” obejmuje asortyment ponad 20 barwników produkowanych przez przemysł krajowy, jako specjalne barwniki do barwienia drewna - antyki, w kolorach: żółty, czerwony, mahonio­wy, brunatny, zielony, szary i czarny.
Sole metali. Sole niektórych metali stosuje się przy bar­wieniu drewna jako dodatki do roztworów lub w postaci roztworów, szczególnie przy barwieniu drewna mebli zawierającego garbniki lub natural­ne pigmenty wchodzące w reakcje barwne z solami, a także jako skład­niki jednej z zapraw przy barwieniu dwustopniowym. Do tego celu uży­wa się niektórych soli żelaza, chromu, miedzi, manganu, ołowiu, potasu i niklu. Do ważniejszych należy zaliczyć: chromian i dwuchromian pota­sowy, siarczan i octan żelazawy, siarczan, octan i chlorek miedziowy, octan ołowiawy, żelazocyjanek potasowy, siarczan i chlorek manganowy; nadmanganian potasowy, nitroprusydek sodowy i inne. Sole wymienio­nych metali stosuje się przeważnie w roztworach wodnych.
Materiały do bielenia drewna antyków. Jako materiały do wybielania drewna mebli stosuje się najczęściej roztwory wodne wody utle­nionej o stężeniu 15—30% i kwasu szczawiowego o stężeniu 6—10°/o. Czasami mogą być stosowane inne środki bielące, jak np. chlorek wap­niowy czy mieszanina: 20 g kwasu siarkowego, 25 g nadtlenku sodo­wego, 15 g kwasu szczawiowego w 1 dm* wody. Czasami można także stosować gazowy dwutlenek siarki. Drewno w takim przypadku poddaje się odymianiu gazem. Inne materiały. Z innych materiałów służących do bar­wienia drewna należy wymienić środki zwilżające, ułatwiające zwilżanie drewna przez roztwór barwiący oraz ułatwiające wnikanie^ roztworu w drewno. Do najlepszych materiałów tego typu należy zaliczyć: Nekalinę S, Petepon G i Rokafenol. Jako dodatki stosuje się niektóre kwasy (sol­ny, octowy, siarkowy^, sól kuchenną, dekstrynę, tragant i amoniak. Jako rozpuszczalniki barwników można stosować: wodę, al­kohol etylowy (50—95-proc. roztwór), terpentynę, benzynę, rozpuszczal­niki lakierów nitrocelulozowych oraz specjalny rozpuszczalnik barwni­ków polfalanowych w postaci mieszanin.