W XVIII wieku i na początku wieku XIX oprócz olejów i wosków do wykań­czania powierzchni używano werni­ksów. Były to przeważnie spirytusowe, terpentynowe lub olejne roztwory natu­ralnych żywic. Właściwości powłoki wykończonej werniksem zależą od rodzaju użytej ży­wicy. Stosując żywicę sandarakową otrzymuje się powłokę przezroczystą i łat­wo rozpuszczalną, natomiast używając żywicy kopalowej uzyskuje się powłokę bardzo twardą. W przypadku użycia kalafonii uzyskujemy powłokę o wyso­kim połysku. Dobra powłoka werniksowa powin­na być: przezroczysta, twarda i mocna, odporna na działanie czynników atmos­ferycznych, oraz nie powinna ciemnieć i pękać.
Werniksy spirytusowe
Najtańsze i najłatwiejsze do sporządzenia są werni­ksy spirytusowe. Ponieważ rozpuszczal­nik szybko odparowuje, powłoka na meble antyki musi składać się z kilku warstw, które można nakładać na siebie w krótkim odstępie czasu. Powłoki spirytusowe są przezro­czyste i jasne, ponieważ rozpuszczanie żywicy odbywa się na zimno (pod wpły­wem ciepła żywica ciemnieje), mają jed­nak wiele wad: są kruche, łatwo pękają, nie są odporne na działanie wody i alko­holi, wymagają delikatnego traktowa­nia i długiego polerowania. Do produkcji werniksu spirytusowe­go, już od XVIII wieku, powszechnie stosowanym rozpuszczalnikiem jest spi­rytus winny, otrzymywany z wielokrot­nej destylacji wina. W celu uzyskania jak największej czystości spirytusu należy prowadzić jego wielokrotną destylację lub dodać węglanu potasu (potażu). W celu sprawdzenia czystości spirytusu, przeprowadza się jego próbę, sypiąc na łyżeczkę trochę prochu strzelniczego, zalewając go alkoholem i podpalając. Jeżeli spirytus jest bezwodny, proch się zapali, jeżeli nie, to znaczy, że proch absorbował zbyt dużo wody z alkoholu i nie mógł się palić.
Najbardziej popularną żywicą do wytwarzania werniksów spirytusowych jest żywica sandarakowa, którą ubija się w moździerzu po uprzednim wyselek­cjonowaniu z niej najmniej zanieczysz­czonych kawałków, proszek umieszcza się w woreczku z materiału i wkłada do słoja ze spirytusem, słój wystawia na słońce, często nim poruszając w celu lepszego rozpuszczenia żywicy. Po roz­puszczeniu żywicy woreczek się wyjmu­je, płyn przefiltrowuje i werniks jest gotowy do użycia.
Biały, przezro­czysty werniks specjalnie przeznaczony do wykańczania drewna różanego i dę­bowego. Werniks preparowany jest z 1/2 1 spirytusu winnego, 140 g najjaś­niejszego sandaraku, 56 g mastyksu cie­kłego, 28 g żywicy elemi i 28 g oleju z lawendy.
Składniki rozpuścić w naczyniu, nie dopuszczając do zagotowania alkoholu, a następnie przefiltrować przez czystą szmatkę i nakładać ośmiokrotnie na powierzchnię.
Inny werniks spirytusowy preparo­wany jest z szelaku (przez stulecia, aż do XVIII wieku, szelak był źródłem warto­ściowego czerwonego barwnika lakiero­wego) i z żywicy kopalowej. Aby go przygotować, należy 1/21 spirytusu win­nego, 8 g żywicy kopalowej, 8 g gumy arabskiej i około 31 g szelaku rozpuścić w naczyniu, a następnie przefiltrować przez czystą tkaninę bawełnianą. Do około 1820 roku szelakowe wer­niksy spirytusowe nakładano pędzlem, a dla lepszego rozprowadzenia na po­wierzchni werniks podgrzewano, co po­wodowało jego przyciemnienie. Sposób wcierania tych werniksów, zwany „fran­cuskim polerowaniem”, został opisany po raz pierwszy w 1818 roku w londyńs­kim wydaniu „The Cabinetmaker’s Guide” i jest stosowany niemal identy­cznie do dziś. Polega on na wypełnianiu otwartych porów werniksem, a następ­nie delikatnym przeszlifowaniu powie­rzchni. Polerownik (wałek ze sztywnej flaneli owiniętej miękką lnianą szmatką) nasyca się roztworem i wciera w powie­rzchnię drewna okrągłymi ruchami, do­póki ściereczka nie wyschnie. Proces ten powtarza się 3- lub 4-krotnie. Do ostat­niego polerowania wałek nasyca się roz­tworem sporządzonym z 1/41 spirytusu winnego, 8 g szelaku i 8 g żywicy benzoe­sowej.

Werniksy olejne
Werniksy olejne uzyskuje się przez rozpuszczenie (w wy­sokiej temperaturze) żywicy kopalowej, damarowej, bursztynu i kalafonii w ole­ju schnącym, np.: lnianym, kukurydzia­nym, orzechowym lub przez działanie na żywicę związkami alkalicznymi, np.: węglanem potasu (potażem), roztwo­rem amoniaku i innymi ługami, w wyni­ku czego żywice są rozpuszczalne w go­rącym oleju.
Szczególnie polecane są werniksy kopalowe i bursztynowe ze względu na przezroczystą, jasną i twardą powłokę, którą można polerować na wysoki po­łysk.
Przykładem werniksu olejowego jest werniks braci Martin. Nakłada się go sześciokrotnie, przy czym każda z nało­żonych warstw winna być wysuszona w ciepłym pomieszczeniu. Wysuszoną powierzchnię pociera się delikatnie szor­stką, mokrą ścierką i rozdrobnionym pumeksem, a następnie nakłada się 10—12 warstw werniksu. Po wysuszeniu powierzchni szlifuje się ją pumeksem dopóty dopóki, nie stanie się gładka jak szkło, poleruje łupkiem polerskim, a na­stępnie olejem z oliwek. Nadmiar oleju usuwa się pudrem lub mąką. Aby uzys­kać wysoki połysk powierzchni, należy lekko posypać ją mąką i przetrzeć flanelą.
Angielski sposób polerowania wer­niksem olejowym z żywicy kopalowej i szelaku polega na wcieraniu wełnianą szmatką nasączoną olejem lnianym pu­meksu w polerowaną powierzchnię. Nadmiar oleju należy usuwać przeciera­jąc powierzchnię szmatką zwilżoną spi­rytusem (do 1815 r. nadmiar oleju usuwa­no sproszkowanym porożem jelenia).