Meble Antyki - Intarsja
Intarsja nazywamy technikę zdobniczą polegającą na wykładaniu powierzchni przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna, przeważnie o odmiennym zabarwieniu, dzięki czemu na powierzchni powstają barwne wzory ornamentalne lub obrazy ro różnych motywach — figur geometrycznych, liści i roślin, ptaków i zwierząt, ludzi, budowli itp. Intarsję stosuje się przeważnie do zdobienia mebli stylowych, w Polsce znane są np. meble antyki kolbuszowskie zdobione intarsja. Poza tym intarsję stosuje się do zdobienia wnętrz, różnego rodzaju wyrobów pamiątkarskich, a także do wykonywania odpowiednich obrazów Intarsję dotychczas wykonuje się sposobem ręczno-mechanicznym przy użyciu noży lub pił zwanych wyrzynarkami. Aby dobrze wykonywać intarsję pracownik powinien mieć odpowiednie uzdolnienia i przeszkolenie oraz dobrze wyposażony warsztat pracy. Najprostszy sposób wykonania intarsji przy użyciu wyrzynarek może mieć następujący przebieg.
Dwa arkusze okleiny o różnym zabarwieniu nakleja się na papier, następnie na jeden z arkuszy nanosi się żądany rysunek i jego kontury wycina się na wyrzynarce. Piła wyrzynarki w czasie pracy powinna być ustawiona pod pewnym kątem do powierzchni przerzynanych arkuszy. Odchylenie piły od pionu zależy od grubości przerzynanych arkuszy. Właściwe ustawienie i ostrość piły zapewniają dokładne dopasowanie wstawki do otworu wyciętego w arkuszu mającym stanowić tło. Zasadniczo wyrzynanie prowadzi się w ten sposób, że arkusz, który ma stanowić tło pozostaje na spodzie, a arkusz będący wstawką z naniesionym rysunkiem pozostaje na wierzchu. Przy takim ułożeniu arkuszy piła pracuje przy odchyleniu na zewnątrz w stosunku do środka wyrzynanej wstawki. W wyniku takiego ustawienia piły wycięty arkusz wierzchni będzie większy od spodniego o dwie grubości rzazu, co zapewnia mu idealne pasowanie do otworu wyciętego w spodnim arkuszu stanowiącym tło. Po kolejnym naklejeniu na papier tła z nową wstawką i po sklejeniu z nowym arkuszem można wycinać nowy wzór, postępując w ten sposób dowolną ilość razy w zależności od bogactwa i skomplikowania ostatecznego wzoru. Ostateczny wzór jest uformowany w postaci odpowiedniej formatki okleiny, którą nakleja się na przygotowane podłoże znanymi klejami i metodami, tak aby papier pozostał na zewnątrz. Jakość i wydajność pracy przy intarsji zależą od kwalifikacji pracownika oraz od jakości posiadanych urządzeń. Wykonywaniem formatek okleiny z intarsją zajmują się zasadniczo odpowiednio wyposażone i wyspecjalizowane warsztaty, które dostarczają formatki z zamawianym wzorem producentom mebli antyki.
Intarsja może być także wykonywana innym sposobem — przez sklejanie wielokolorowego bloku, z którego następnie skrawa się lub odpiłowuje odpowiednio grube arkusze lub płytki, które są następnie naklejane na podłoże. Bardziej skomplikowane wzory intarsji wykonuje się techniką nożową, w której szerokość rzazu wynosi zero, a więc pasowanie poszczególnych elementów intarsji jest łatwiejsze i dokładniejsze.
Naklejone formatki lub wzory szlifuje się i następnie wykończa lakierem bezbarwnym lub politurą na mat lub połysk. Inkrustacją nazywamy technikę zdobienia polegającą na wykładaniu powierzchni zdobionego przedmiotu (w tym również drewnianego) innymi materiałami, jak np. kość słoniowa, masa perłowa, metale kolorowe, stal itp., w postaci różnych fantazyjnych wzorów ornamentalnych. Zdobienie inkrustacją stosuje się przy wykonywaniu mebli stylowych! galanterii drzewnej (talerze drewniane, kasetki itp.). W zależności od rodzaju stosowanych do inkrustacji materiałów elementy ornamentu wkleja się w drewniane podłoże po uprzednim wykonaniu wgłębienia lub wciska się po wykonaniu nakłucia lub szczeliny.
Wklejanie stosuje się do wykładania materiałem inkrustowanym (masą perłową, kością słoniową itp.) większych płaskich powierzchni Obie powierzchnie: elementów inkrustacji i inkrustowana leżą przeważnie w jednej płaszczyźnie.
Metodą wciskania w drewnianym podłożu osadza się takie elementy, jak kawałki płaskownika czy drutu, gwoździe, szpilki itp. Elementy inkrustacji wciska się w odpowiednie nacięcia wykonane ręcznie lub maszynowo. Szerokość nacięcia jest zazwyczaj mniejsza niż grubość wciskanego elementu, dzięki czemu wciśnięty element zostaje w drewnie mocno zakotwiczony. Wciskane elementy układa się według z góry ustalonego wzoru. Po wykonaniu inkrustacji powierzchnie/z zasady nie podlegają dalszemu wykończeniu (można stosować tylko nieznaczny natrysk lakierem nitrocelulozowym). Z zasady wykończanie (szlifowanie, barwienie, lakierowanie) przeprowadza się przed wykonaniem inkrustacji, a po wykonaniu powierzchnię poddaje się tylko mechanicznemu polerowaniu.