Meble antyki - konstrukcje meblarskie renesansu
Niektóre zalety konstrukcji z okresu gotyku zostały nieco zlekceważone w początkowym okresie czasów nowożytnych. Ogólnie można powiedzieć, że projektanci Renesansu, jak to wykazują przykładowo przedstawione rysunki krzeseł rozwiązania konstrukcyjne, nie zwracali jednak baczniejszej uwagi na istotny warunek dobrej konstrukcji, tj. na celowe zastosowanie podstawowego tworzywa konstrukcyjnego — drewna. Można przypuszczać, że główny wysiłek projektantów skierowany był na zewnętrzną ozdobność mebla, o czym świadczyć mogą liczne i misterne rzeźby oraz ozdobne materiały pokryciowe mebli tapicerowanych. Wiązało się to ze szczytowym rozwojem rzemiosła w epoce Odrodzenia.
Do najwybitniejszych projektantów tego okresu zalicza się Michała Anioła, Jeana Goujona i Hugesa Saińbina. Podstawowe cechy konstrukcji mebli skrzyniowych w następującym po renesansie baroku zachowały się w zasadzie bez szczególnych zmian. Rozwinęła się natomiast ozdobność mebli, jak też technika ich trowania. W końcowym okresie baroku konstrukcje mebli skrzyniowych stały się nieco lżejsze, przekroje elementów mniejsze, a co za tym idzie złącza bardziej precyzyjne i bardziej różnorodne. Należy jeszcze wspomnieć, że na przełomie XVII i XVIII w. czołowy meblarz baroku Andre Charles Boulle (1642—1732) założył we Francji pierwszą Wyższą Szkolę Stolarstwa. Natomiast pierwszą Szkolę Stolarską w naszym kraju założył w 1750 r. w Opolu Stanisław Konarski.
Występujące z kolei meble rokokowe pod względem konstrukcji nie różnią się w zasadzie od poprzedzających je konstrukcji mebli późnego baroku. W końcowym okresie rozwoju mebli rokokowych zarówno rozwiązania konstrukcyjne, jak i stosowane tworzywa ukrywano pod zewnętrzną powłoką wykończeniową, a przy tym przywiązywano do nich mało uwagi. Tapicerowanie mebli osiągnęło stosunkowo wysoki poziom. Jako podłoże podzespołów tapicerskich mebli wprowadzono ramy z napiętymi pasami. Podstawowym materiałem wyściółkowym pozostało nadal stosowane od dawna włosie.
W okresie baroku i rokoka na uwagę zasługuje zwiększenie się różnorodności mebli skrzyniowych. Powstają nowe ich rodzaje. Do najciekawszych z nich zaliczyć można komody, biurka i toaletki. Najwybitniejszym twórcą okresu rokoka jest stolarz angielski Chippen-dale, którego poważny wpływ na konstrukcje mebli, a w szczególności krzeseł i foteli, zachował się po dzień dzisiejszy. Przykłady krzeseł Chippendale’a przedstawiono dla przypomnienia na rysunku 30. Rysunek ten zaczerpnięto z książki Chippendale’a pt. „Gentlaman and Cabinet —Makers Director”, wydanej w 1754 r. Obok Chippendale’a na wyróżnienie zasługują francuscy czołowi twórcy meblarze tacy jak Jean Francis Oeben, Henri Rieseuer, Chailes Cres-sent, jak też angielscy (nieco późniejszego okresu) — Sheraton i Happle-while. Pierwszy z angielskich twórców opublikował pracę pt. „Szki-cownik mebli skrzyniowych i tapicerowanych”, drugi zaś „Przewodnik dla wykonawcy mebli skrzyniowych i tapicerowanych”. Te dwie publikacje, obok wspomnianej już publikacji Chippendale’a, należą do pierwszych wydawnictw z zakresu meblarstwa. W późniejszym czasie (Ludwik XVI) czołowymi twórcami byli — Francuz George Jacob i Niemiec Dawid Roentgen.
W drugiej połowie XVIII w. występuje w meblarstwie nawrót do architektury Cesarstwa Rzymskiego. Projektanci neoklasycyzmu, przyjmując formy klasyczne, zachowali podstawowe rozwiązania konstrukcyjne wypracowane w poprzednich okresach. Ogólnie rzecz biorąc, w okresie neoklasycyzmu można odnotować pewne uproszczenia konstrukcji.
W następnych okresach empiru czy secesji monumentalizm i wybujałość form architektonicznych spowodowały większe jeszcze zlekceważenie słusznych zasad konstrukcyjnych i podporządkowanie ich względom estetycznym. Nastąpiło pogorszenie jakości mebli. Pewną poprawę można zaobserwować w konstrukcjach mebli z okresu eklektywizmu. Oczywiście, poprawa ta nie wniosła nowych rozwiązań, stanowiła bowiem wynik kopiowania i kompilowania dorobku w zakresie konstrukcji meblarskich, osiągniętego w poprzednich okresach. Pewną nowością było zastosowanie w szkieletach mebli tapicerowanych elementów giętych i profilowych, wykonanych z łat giętarskich i sklejki.
Wyjątek w tym zakresie stanowią meble biedermaierowskie, charakteryzujące się stosunkowo wysokimi wartościami funkcjonalnymi i prostymi, stolarskimi konstrukcjami. Meble antyki te są przykładem odwrotu od przerostu formy nad konstrukcją i zapoczątkowują kompleksowe projektowanie mebla jako sprzętu użytkowego. Konstrukcje tapicerskie podzespołów mebli uległy w tym czasie pozytywnym zmianom — głównie z powodu zastosowania sprężyn wynalezionych w 1825 r.
Nie skoordynowany z cechami funkcjonalnymi i konstrukcyjnymi rozwój formy plastycznej mebli, szczególnie w okresie secesji, stał się przyczyną powstania na przełomie XIX i XX w. przeciwstawnych kierunków zwanych funkcjonalizmem i konstruktywizmem. Projektanci funkcjonaliści przyjmowali w swych opracowaniach pryncypialność funkcji użytkowych (wygody), zaś konstruktywiści zakładali pryncypialność konstrukcji. Projektanci z okresu konstruktywizmu i funkcjonalizmu przywrócili znaczenie konstrukcji i funkcji w projektowaniu mebli. Niestety, nie potrafili oni zachować umiaru i projektując mebel zwracali wyłączną uwagę na jego konstrukcję bądź też na jego funkcjonalność. Pierwsze dziesiątki lat XX w. przyniosły duże bogactwo form mebli. Wszystko, co w tej dziedzinie powstało, można — w daleko idącym skrócie — nazwać modernizmem.
Ścieranie się różnych, jednostronnie wybujałych kierunków w projektowaniu mebli na przełomie XIX i XX wieku, stworzyło warunki do powstania bardziej wszechstronnego stosunku do tego zagadnienia. Zaczęto rozumieć, że zaprojektowanie dobrego mebla zależy od właściwego uwzględnienia i pogodzenia ze sobą wszystkich elementów składających się na syntezę mebla, a nie jednego czy więcej z nich, nawet najbardziej istotnych.