Meble - Naprawa uszkodzonych wyplotów siedzisk i oparć

Naprawa wyplotów z żyłki rotangowej.
Żyłkę rotangową, zwaną też trzciną hi­szpańską, pozyskuje się z palmy pnącej rodzaju Calamus, importowanej z Indii, Chin, Archipelagu Indyjskiego, Półwys­pu Malajskiego. Obecnie największym centrum handlowym eksportującym ten surowiec jest Singapur.
Wyplatanie siedzisk i oparć żyłką rotangową (zwane siedmiostopniowym) rozpowszechniło się w Anglii po 1660 r., gdzie początkowo wyplot był gruby i rzadki; pod koniec XVII wieku stał się delikatniejszy i gęstszy. Wyplatanie żył­ką rotangową rozpowszechniło się rów­nież w Polsce, szczególnie w produkcji mebli giętych. Uszkodzony wyplot z żyłki rotan­gowej należy zastąpić nowym. W tym celu zwiniętą w kłębek żyłkę rotangową (5—6 metrów) moczy się przez kilka godzin w wodzie (zimnej lub gorącej), aż do jej uelastycznienia lub przez 20 minut w 10% roztworze gliceryny. Żyłka mo­czona w roztworze gliceryny wolniej wysycha. W międzyczasie usuwa się zniszczony wyplot i oczyszcza otwory wykonane w ramie krzesła. Zanim przystąpimy do wyplatania siedziska należy ustalić gładkość żyłki, która uzależniona jest od kierunku wzrostu włókien żyłki (wzdłuż kierunku wzrostu włókien żyłka będzie gładka). W tym celu przeciągamy żyłkę między palcami, wyczuwając jej szorstkość na kolankach i przeplatamy ją zgodnie z kierunkiem wzrostu jej włókien. W przeciwnym razie już po kilku prze-tknięciach przez otwory żyłka zacznie się strzępić. Należy również pamiętać, aby błyszcząca powierzchnia żyłki była widoczna (na wierzchu wyplotu).
Po przygotowaniu żyłki przystępuje­my do wyplatania siedziska. W tym celu przeciągamy przez środ­kowy otwór tylnego ramiaka żyłkę do połowy jej długości, otwór zatykamy kołkiem, a drugi koniec żyłki przetyka­my przez przeciwległy otwór przedniego ramiaka. Następnie napinamy żyłkę i zatykamy kołkiem otwór, aby żyłka nie rozluźniła się. Pod spodem ramiaka przewlekamy żyłkę (w górę) przez na­stępny otwór przedniego ramiaka, ot­wór zatykamy kołkiem, a drugi koniec żyłki przetykamy (w dół) przez otwór tylnego ramiaka. Żyłkę napinamy i za­tykamy otwór kołkiem, aby żyłka się nie rozluźniła. Wyplatanie kontynuujemy aż do najbliższego końcowego przeciw­ległego otworu. Pozostałą część siedzis­ka wyplatamy oddzielnym kawałkiem żyłki, a końce żyłki wiążemy. Drugą połowę siedziska wyplatamy pozostałą częścią żyłki w ta­ki sam sposób.
Następnie przystępujemy do wypla­tania siedziska wzdłuż jego szerokości, zaczynając od prawego bocznego ramiaka (patrząc na krzesło z przodu) do lewego i kontynuując wy­platanie od strony oparcia krzesła w kie­runku zewnętrznym. Jeżeli przedni ra-miak jest krzywoliniowy, jego krzywiz­nę wyplatamy oddzielnym kawałkiem żyłki. Następnie przystępujemy do trzeciej fazy wyplatania siedziska — wzdłuż jego głębokości i czwartej fazy — wzdłuż szerokości siedziska . W trakcie czwartej fazy wyplatania żył­kę przeplatamy z pozostałymi trzema tak, aby otrzymać wyplot w kratkę.
Po uzyskaniu kratki przystępujemy do skośnego wyplatania siedziska, prze­wlekając diagonalnie żyłki z narożnego otworu (od przekątnej siedziska). W tym celu w narożny otwór wkładamy dwie żyłki i mocujemy je kołkiem. Każ­da z żyłek służy do wyplatania części siedziska według jego przekątnej tak, żeby przechodziły one zawsze pod jedną parą krzyżujących się żyłek. Potem wyplatamy skośnie w drugim kierunku ponad parą żyłek bocznych i pod parą żyłek frontowych. Na zakończenie wykonujemy dekoracyjną bordiurę żył­ką biegnącą wzdłuż ramiaków do naroż­nych otworów  i zaostrzonym dre­wienkiem wyrównujemy wzór wyplotu.
Jeśli w starym wyplocie pękniętych jest kilka żyłek, można wymienić je na nowe bez konieczności wymiany całego wyplotu. W tym celu przed wycięciem zerwanych żyłek należy zabezpieczyć pozostałe przed poluzowaniem zaklinowując je kołkami.
Wygląd i napięcie starych wyplotów można ulepszyć przez delikatne szoro­wanie ich z obu stron szczoteczką zanu­rzoną w ciepłej wodzie, a następnie suszenie na wolnym powietrzu lub przez szorowanie ich gorącą mieszaniną 11 gotowanej wody z 3 łyżkami gotowa­nego oleju lnianego i 1 łyżką terpentyny. Gorącą mieszaniną (ogrzewaną w na­czyniu z gorącą wodą) czyści się obie strony wyplotu.
Wyplot ręczny obecnie zastępowany jest wyplotem maszynowym (maszyno­we wyploty sprzedawane są w rolkach), który mocowany jest do siedziska lub oparcia mebla przez zaklinowanie go listewką wklejoną we wpust (rowek) wykonany wokół ramy siedziska lub oparcia na jej głównej powierzchni w miejscu, gdzie w razie ręcznego wy­platania byłyby wykonane otwory. W tym przypadku usunięcie zniszczone­go wyplotu nie powinno sprawiać trud­ności pod warunkiem, że listewka zo­stanie usunięta po zmiękczeniu spoiny klejowej wodą.
Aby tego dokonać w listewce należy wydłutować rowek , wypełnić go wodą i pozostawić na całą noc. Ubytki wody należy uzupełniać zanim klej nie zmięknie. Nową formatkę wyplotu należy wy­ciąć według papierowego wzoru tak, żeby żyłki formatki przebiegały równo­legle do osi symetrii siedziska, a następ­nie namoczyć ją w ciepłej wodzie, aż stanie się elastyczna. Skurczona w czasie suszenia formatka po zamocowaniu w siedzisku lub oparciu napręży się. Do wprasowywania brzegów wyplotu we wpust używa się twardego klina, meta­lowego drutu lub zakrzywionej igły tapicerskiej. Po wklejeniu listewki mocują­cej wystające skrawki wyplotu wycina się dłutem lub ostrym nożem. Końce listewki mocującej powinny być przycię­te uciosowo. Najpierw wkleja się listew­kę do przedniego ramiaka siedziska po-bijając ją młotkiem, potem naciągając plecionkę do tylnego, a następnie do ramiaków bocznych. Jeśli krzesło ma kształt okrągły lub narożniki wypustu są zaokrąglone, listewka o długości rów­nej długości wpustu musi być najpierw moczona w gorącej wodzie, aż będzie ją można giąć stosownie do promienia wpustu.

Podobne artykuly meblarskie

  • Meble - Naprawa uszkodzonych wyplotów siedzisk i oparć cz. II
  • Renowacja mebli - naprawa okleiny
  • Antyki
  • Meble - renowacja mebli
  • Meble antyki - Naprawa wyrobów sprężynowych
  • Meble - Odświeżanie i naprawa starych powłok
  • Antyki - Tradycjonaliści
  • Meble antyki - Naprawa wyrobów niesprężynowych
  • Ostatnio dodane artykuly meblarskie