Meble - Wykańczanie powierzchni drewnianych woskiem
Wykańczanie woskiem jest jednym z najstarszych sposobów wykańczania powierzchni drewna, stosowanym już w starożytności aż do XVIII wieku, tj. do momentu, gdy zaczęto stosować politurę. Powłoka woskowa jest aksamitna, miękka, delikatna, ma połysk i przede wszystkim jest łatwa do wykonania i odświeżenia. Najlepiej wykańcza się nią drewno dębowe, mahoniowe oraz wszelkie imitacje hebanu.
Do wykańczania powierzchni mebli używa się wosku pszczelego, carnauba i parafiny. Parafina jest mieszaniną stałych węglowodorów nasyconych wydzielanych z frakcji ropy naftowej. Jest zbyt miękka, aby można było nią wykańczać drewno, ale ze względu na jasny kolor może być dodawana do innych wosków (np. pszczelego) w celu rozjaśnienia nakładanej powłoki. Wosk carnauba (brazylijski), pochodzący z palmy brazylijskiej, jest biały i twardy. Z trzech wymienionych wosków ma najwyższą temperaturę topnienia i jest najdroższy. Do wykańczania powierzchni najczęściej używany jest żółty i biały wosk pszczeli. Preferowany jest wosk biały (żółty zawiera trochę zanieczyszczeń) i przezroczysty wosk pszczeli oczyszczany w wodzie, filtrowany i rozjaśniany na słońcu. Są dwie typowe metody wykańczania mebli woskiem. Pierwsza polega na wcieraniu wosku w wewnętrzne i zewnętrzne powierzchnie mebla. Wosk wciera się w powierzchnię drewna korkiem, a następnie rozciera delikatny pył ceglany polerując powierzchnię szmatką.
Druga metoda polega na wykańczaniu powierzchni mieszaniną terpentyny i wosku pszczelego. Do mieszaniny podgrzanej w podwójnym naczyniu dodaje się ochry oxfordzkiej (w celu uzyskania odpowiedniej barwy) i werniksu kopalowego. Z ostudzonej mieszaniny formuje się kulki i rozciera je ostrą szczotką na powierzchni wzdłuż włókien drewna. W przypadku wykańczania drewna porowatego lub czerwonego różanego czy amarantowego, na wosk rozpyla się spudrowany szelak, który wciera się energicznie w powierzchnię tak, aby wypełnił pory i polepszył barwę drewna. Do wykańczania hebanu zamiast szelaku używa się kalafonii. Do wykańczania powierzchni mebli okleinowanych najlepszy jest topiony wosk pszczeli (lepiej wnika w otwarte pory) wcierany w powierzchnię drewnianą mebli ściśle związaną wiązką szmat. Gdy wosk zastygnie, jego nadmiar usuwany jest gładzicą z delikatnie zaokrąglonym brzegiem, a ostatecznie polerowana włosiem końskim powierzchnia może błyszczeć jak lustro. Stosowanie zbyt gorącego wosku może być przyczyną odklejania okleiny. Według Roubo do woskowania stosuje się również mieszaninę wosku i oleju w stosunku 2:1. Wciera sieją szorstką szczotką.
Receptury wosków zemulgowanych w wodzie i rozpuszczonych w terpentynie lub benzynie oraz sposób ich zastosowania.
Wosk wodny: 60 g mydła, 120 g żółtego wosku i 20 g węglanu potasowego gotować w 1 1 wody przez pół godziny, a następnie schłodzonym roztworem nacierać powierzchnię i po wyschnięciu wyczyścić ją szczotką.
Wosk terpentynowy: rozpuścić 100 g żółtego wosku, dodać 400 g terpentyny, dobrze wymieszać i ochłodzić. Po dwóch dniach od natarcia powierzchni woskiem oczyścić ją twardą szczotką.
Wosk benzynowy: rozpuścić 1 część wosku, dodać 2 części benzyny, dobrze wymieszać i ostudzić. Schłodzonym woskiem nacierać powierzchnię. Wosk benzynowy wysycha szybciej niż wosk terpentynowy. Aby powierzchnia była dobrze nawoskowana, należy:
120 g wosku rozpuścić w 100 g rozgrzanej terpentyny, a kiedy roztwór ostygnie na tyle, że zacznie krzepnąć, dolać powoli (ciągle mieszając) 50—100 g alkoholu. Im więcej alkoholu, tym bardziej należy nacierać powierzchnię, a wówczas uzyska się ładniejszą powłokę.
W 3 1 wody gotować, aż do rozpuszczenia, 250 g potażu (węglan potasu) dodając 500 g pokrojonego na cienkie płatki białego wosku. Wszystko razem gotować dopóty, dopóki wosk zupełnie się nie zmydli, a w mieszaninie nie pozostaną żadne grudki.