Meble Antyki

Intarsja nazywamy technikę zdobniczą polegającą na wykładaniu po­wierzchni przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna, prze­ważnie o odmiennym zabarwieniu, dzięki czemu na powierzchni po­wstają barwne wzory ornamentalne lub obrazy ro różnych motywach — figur geometrycznych, liści i roślin, ptaków i zwierząt, ludzi, budowli itp. Intarsję stosuje się przeważnie do zdobienia mebli stylowych, w Polsce znane są np. meble antyki kolbuszowskie zdobione intarsja. Poza tym intarsję stosuje się do zdobienia wnętrz, różnego rodzaju wy­robów pamiątkarskich, a także do wykonywania odpowiednich obrazów Intarsję dotychczas wykonuje się sposobem ręczno-mechanicznym przy użyciu noży lub pił zwanych wyrzynarkami. Read the rest of this entry »

W procesie uszlachetniania antyków oraz ich renowacji często konieczna jest zmiana naturalnej barwy drewna na barwę bardziej atrakcyjną lub dostosowanie barwy pewnych elementów do barwy całości mebla. Do tego celu służą środki barwiące i bielące. Do barwienia drewna mebli stosuje się obecnie przede wszystkim barwniki syntetyczne oraz garbniki i nie­które sole metali. Wymienione materiały są stosowane głównie w po­staci roztworów wodnych, rzadziej alkoholowych, a niekiedy roztworów specjalnych rozpuszczalników organicznych. W zasadzie do barwienia drewna mogą być użyte prawie wszystkie barwniki rozpuszczalne w wy­mienionych rozpuszczalnikach lub dające się przeprowadzić w formę rozpuszczalną o odpowiednim stopniu trwałości na światło. Stosowane do barwienia drewna barwniki powinny wykazywać co najmniej 3—4 stopień trwałości, tj. taki, jaki wykazuje drewno naturalne.
Przede wszystkim mogą być więc stosowane niektóre barwni­ki z grupy bezpośrednich, kwasowych i zasadowych, tj. barwniki aniono­we i kationowe, oraz niektóre barwniki spirytusowe i tłuszczowe, nie­które barwniki metalokompleksowe rozpuszczalne w mieszaninie roz­puszczalników organicznych, a także niektóre barwniki kadziowe. Read the rest of this entry »

W celu usunięcia starej po­włoki politurowej należy:

• namoczyć w spirytusie denaturo­wanym tampon z waty i położyć go na powierzchni na około 3 minuty,
• namiękniętą powłokę usunąć szpachelką,
• przemyć powierzchnię tampo­nem zwilżonym spirytusem,
• wyschniętą powierzchnię delika­tnie przeszlifować zużytym drobnoziar­nistym papierem ściernym (nr 220) tak, aby nie usunąć starej patyny drewna,
• usunąć pył i przemyć powierzch­nię tamponem lekko zwilżonym w spiry­tusie, a gdy powierzchnia wyschnie, przystąpić do nanoszenia nowej powło­ki.

Jeżeli zamierzamy wykończyć poli­turą drewno świeże, trzeba przygotować powierzchnię tak, aby była idealnie gła­dka, gdyż od tego najbardziej zależy ostateczny efekt.
Jeśli wykończenie ma być przezro­czyste, powierzchnię drewna należy wy­gładzić (wzdłuż włókien) papierem ście­rnym nr 120 i 220 i odpylić, na powierz­chnię nanieść rzadki roztwór kleju skór­nego lub kostnego, a po wyschnięciu powierzchnię przeszlifować. W ten spo­sób włókna, które podniosłyby się w czasie nakładania politury, zostaną usunięte. Można również użyć słabego (o niskiej lepkości) roztworu żelatyny z małą domieszką bieli cynkowej.
Drewno porowate traktuje się roz­tworem klejowym dwukrotnie (dwukro­tnie szlifując powierzchnię). Potem po­krywa sieje mocną, bezbarwną politurą, po wyschnięciu wygładza papierem ście­rnym nr 220 i przystępuje do właściwego politurowania.
Powierzchnię drewna przed barwie­niem należy zwilżyć taką ilością wody, jaka będzie użyta do barwienia i pozos­tawić na godzinę do wyschnięcia. Nastę­pnie powierzchnię przeszlifować i nakła­dać zaprawę. Po wybarwieniu powierz­chni mebli nakłada się tzw. zabezpieczającą warstwę politury, która chroni przed odbarwieniem drewna. Politurę można nakładać cienką warstwą kawałkiem tkaniny wełnianej zawiniętej w baweł­nianą szmatkę lub pędzlem uważając, aby nie zostawić śladów włosów. Powierzchnię pokrytą warstwą zabezpieczają­cą pozostawić na pół godziny, a następ­nie przystąpić do wypełniania porów drewna, używając jako wypełniacza spudrowanego pumeksu lub gipsu w po­łączeniu z barwnikiem (stosowany jedy­nie w Anglii). Gdy wypełniaczem jest gips należy go wcierać w powierzchnię (okrężnymi ruchami) szmatką z surowe­go płótna zwilżoną wodą (na 1 m2 powierzchni używa się około 0,5 fili­żanki gipsu i 0,5 łyżeczki barwnika). Zanim gips stwardnieje, należy usunąć jego nadmiar, a po wyschnięciu (3—4 godziny) powierzchnię przeszlifować zużytym papierem ściernym zwilżonym olejem lnianym i przetrzeć czystą szmat­ką. Następnie w celu uzyskania jedna­kowego tonu barwy drewna, po wypeł­nieniu porów gipsem, barwi się jeszcze powierzchnię. Używa się barwników czarnych lub czerwonych, zmieszanych z jedną częścią szelaku jako spoiwem i trzema częściami spirytusu. Tymi dwoma barwnikami można wykańczać prawie każde drewno. Nakłada się je tamponem lub pędzlem cienkimi warstwami.
Jeśli wypełniaczem jest pumeks, na­leży rozpylić jego niewielką ilość na powierzchnię (najlepiej przez nylonową pończochę) i wcierać go tamponem zwil­żonym politurą. Zbyt duża ilość pumek­su może spowodować tzw. przypalanie powłoki, co uwidacznia się wystąpie­niem plam. Jeśli plamy wystąpią przed naniesieniem oleju, powierzchnię należy przemyć nowym tamponem zwilżonym w spirytusie denaturowanym. Szmatkę owijającą tampon należy często zmie­niać, gdyż ułatwi to zbieranie pumeksu. Jeśli „przypalenie” jest duże, można użyć ostrego dłuta służącego do złuszczania zewnętrznej warstwy, a potem przecierać tamponem. Nie należy jed­nak używać dłuta w końcowej fazie wykończenia, tzn. jeśli olej został już nałożony. W trakcie dalszego polerowania, „przypaloną” powierzchnię trzeba przecierać częściej.
Jeśli „przypaleniu” uległa powłoka pokryta olejem, należy nałożyć go tro­chę więcej i przecierać całą powierzchnię (aż plama zniknie) okrężnymi lub ósem­kowymi ruchami, koncentrując się na miejscu przypalonym. Gdyby plama nie zniknęła, następnego dnia powierzchnię mebla należy przeszlifować papierem ściernym nr 220 powleczonym olejem, a następnie politurować.
Można wypełniać pory drewna przez wcieranie samej politury, ale jest to proces bardzo pracochłonny.

Jest to jeden z najstarszych sposobów wykańczania powierzchni drewna. Wię­kszość powierzchni wykańczanych ole­jem jest łatwa do konserwacji i reperacji, odporna na działanie pary wodnej, wo­dy i alkoholu. Powierzchnia wykończona olejem, najczęściej modyfikowanym tzn. pokos­tem, z czasem ulepsza się, ale ciemnieje. Ten rodzaj wykończenia nie powinien być stosowany do drewna orzechowego i czereśniowego, ponieważ w kontakcie z olejem ich powierzchnia czernieje. Nie należy również wykańczać olejem wnęt­rza szuflad, bibliotek i takich miejsc mebla, gdzie będzie się przechowywać odzież lub papier, gdyż wydostający się na powierzchnię olej może je zniszczyć. Wykańczanie olejem zaleca się stosować do powierzchni narażonych na plamienie i zarysowania. Najstarszym materiałem wykończe­niowym jest ciągle jeszcze powszechnie stosowany olej lniany, oprócz którego używa się jaśniejszego oleju z kukurydzy lub orzechów. W średniowieczu oleje gotowano, później dodawano do nich sproszkowa­nego, spalonego rogu i kości, szkła kryształowego lub ałunu w celu oczysz­czenia oleju, a także przyspieszenia jego wysychania. Żeby rozjaśnić barwę świe­żego oleju lnianego, wystawiano go na światło słoneczne lub dodawano do nie­go białko jaja. Większość osiemnasto­wiecznych receptur zawiera takie komponenty jak: glejta, ołowiana, glejta żółta lub minia, używane jako środki przyspieszające wysychanie (sykatywy). Zagotowany, przefiltrowany, schłodzony i rozjaśniony olej był gotowy do użycia.

W celu przygo­towania pokostu lnianego należy goto­wać 1/4 1 oleju lnianego (zdejmując ciągle pianę) aż do momentu, gdy zanu­rzone w nim gęsie pióro rozpuści się lub rozpadnie, ostudzić olej i trzymać w le­cie jeden miesiąc na słońcu, a w zimie przy ciepłym piecu — im starszy tym lepszy. Olej do nakładania na powierz­chnię można rozcieńczyć terpentyną i wcierać go przez parę dni w powierzch­nię szmatką lub szczotką. Nadmiar ole­ju wytrzeć szorstką szmatką. Czynność tę powtarzać dopóty, dopóki drewno nie przestanie wchłaniać oleju. Trzystopniowy sposób wykańczania powierzchni ole­jem lnianym (z 24 godzinnymi prze­rwami) polega na:

• Przygotowaniu mieszaniny świe­żego oleju lnianego z terpentyną w sto­sunku 1:1, nasączeniu powierzchni dre­wna przygotowaną mieszaniną (miesza­ninę nanosi się szmatką* zwilżoną ole­jem),
• nasączeniu powierzchni następ­nego dnia pokostem (gotowany olej lniany) i po dwóch lub trzech godzinach przeszlifowaniu powierzchni trochę już zniszczonym, drobnoziarnistym papie­rem ściernym,
• nasączeniu powierzchni trzecie­go dnia ostatnią, trzecią warstwą mie­szaniny składającej się z pokostu i lakieru japońskiego (suszącego) w stosunku 1:1 (mieszaninę należy wcierać płócien­ną szmatką wzdłuż włókien w nieduże powierzchnie),
• przeszlifowaniu (czwartego dnia) powierzchni wełną stalową, a następnie polerowaniu kawałkiem skóry wzdłuż włókien.

Inny sposób wykańczania powierzchni olejem. Polega on na oczyszczeniu po­wierzchni drewna ze starej powłoki, naprawieniu jej, przeszlifowaniu i wytar­ciu suchą szmatką, a następnie nałoże­niu na powierzchnię drewna 5—10 war­stw mieszaniny złożonej z 2/3 objętości
pokostu i 1/3 objętości terpentyny. Mie­szaninę można nakładać na zimno lub na gorąco*, wcierając ją szmatką w po­wierzchnię przez 10—20 minut. Gorąca mieszanina penetruje szyb­ciej w głąb drewna i nadaje mu ciemniej­szą barwę, jednak nie powinno się jej stosować na elementy rzeźbione, ponie­waż krzepnie zbyt szybko i jej nadmiar trzeba usuwać alkoholem. Ponadto, na przekrojach poprzecznych mieszanina wnika głębiej i przyciemnia je bardziej niż przekroje wzdłużne, co daje nierów­nomierne wybarwienie całości. Nakładając mieszaninę na zimno, należy ją mocno wcierać szorstką szmat­ką, dzięki czemu powierzchnia rozgrze­wa się, mieszanina penetruje głębiej.
Między nałożeniem pierwszej i dru­giej warstwy powinna być dwudniowa przerwa, a między następnymi miesięcz­na. W przeciwnym razie każda nałożona powierzchnia będzie lepka. Inną metodą wykańczania powie­rzchni olejem, polegającą na nakładaniu 4 warstw mieszaniny. Pierwszą warstwę stanowi mieszanina składająca się z 1/3 objętości świeżego oleju lnianego i 2/3 terpentyny, k’tórą wciera się szorstką szmatką. Drugą i trzecią warstwę stano­wi pokost. Czwarta warstwa to miesza­nina pokostu i lakieru japońskiego (su­szącego), którą wciera się płócienną szmatką. Ostatecznie powłokę szlifuje się wzdłuż włókien wełną drzewną, pu­meksem i olejem. Przerwa między nanie­sieniami kolejnych warstw powinna wy­nosić 24 godziny. Według Sheratona do wykańczania drewna mahoniowego używa się mieszaniny oleju z pyłem ceglanym i dodatkiem smoczej krwi lub barwnika pozyskanego z drewna brazy­lijskiego. Pastą uzyskaną z tej mieszani­ny naciera się powierzchnię drewna, aż do momentu gdy się zagrzeje. Następ­nie, w celu uzyskania połysku, powierz­chnię ściera się otrębami pszennymi.

Barwienie wgłębne daje lepsze rezultaty niż barwienie powierzchniowe, ponie­waż poprawia żywość barwy, tonację i trwałość wybarwień, co pozwala nieje­dnokrotnie na zastąpienie drewna eg­zotycznego drewnem gatunków krajo­wych, np. wgłębne zabarwienie drewna gruszy pozwala uzyskać bardzo dobrą imitację drewna hebanu. Poza tym wgłę­bnie barwione drewno daje się szlifo­wać, gdyż barwnik przechodzi w głąb drewna zabarwiając całą jego strukturę. Pozwala to na uzyskanie wyższej jakości wykonywanych wykończeń oraz umoż­liwia ich odnawianie.
Drewno można barwić na pniu, a po ścięciu w autoklawach i wannach znaj­dujących się w wytwórniach oklein. We własnym zakresie okleinę można barwić w wannach lub mniejszych pojemnikach zależnie od potrzeby. Wilgotność okleiny przeznaczonej do barwienia wgłęb­nego powinna wynosić 12—15%. Do barwienia wgłębnego używa się barw­ników kwasowych, zasadowych i soli metali. Można również stosować do bar­wienia topoli i klonu. Okleiny przeznaczone do barwienia powinny stać pionowo w pojemniku nie dotykając do siebie (najlepiej w pojem­niku z siatki wykonanej z nierdzewnego drutu). Roztwór barwiący ogrzany pod przykryciem do temperatury około 90°C* musi sięgać powyżej oklein. Jeśli barwimy większe ilości okleiny w wan­nie wykonanej z drewna lub kwasoodpornego metalu należy zainstalować wężownicę, a jeśli tylko kawałki okleiny — roztwór podgrzewamy w łaźni wod­nej. Czas barwienia zależy do grubości i wilgotności okleiny oraz stężenia roz­tworu barwiącego. Po uzyskaniu żąda­nej barwy okleinę spłukuje się zimną wodą i suszy.

Do barwienia drew­na mebli na kolor mahoniu najlepsze jest drewno czereśni, olchy, brzozy, wiązu oraz buka i jesionu. Na szczególną uwagę zasługuje po­wszechnie stosowany „Brunat Bismar-ka” (zaprawa mahoniowa). Brunat Bismarcka obejmuje swą na­zwą brunaty zasadowe i tłuszczowe. Brunaty zasadowe barwią drewno mebli na kolor mahoniowy, są rozpuszczalne w wodzie i alkoholu, lecz mało odporne na działanie światła. Brunaty tłuszczowe są rozpuszczal­ne w alkoholu i znalazły szerokie za­stosowanie przy produkcji past i zapraw do drewna.
Aby zabarwić drewno na mahoń, należy w wodzie z dodatkiem ałunu wygotować trociny, wióry lub skrawki okleiny mahoniowej i gorący wywar nanosić na drewno. Można również na powierzchnię drewna nanieść wodny roztwór nadmanganianu potasu (50 g nadmanganianu potasu na 1l wody). Po wyschnięciu powierzchnię drewna politurować, dodając do politury barwni­ków anilinowych, — czerwonego i żół­tego w równych ilościach oraz brunat­nego trochę więcej aniżeli żółtego i czer­wonego łącznie. Czereśnię, olchę i brzozę można ró­wnież barwić zaprawiając uprzednio wygładzoną powierzchnię rozcieńczo­nym kwasem azotowym. Po wyschnię­ciu powierzchni wygładzić ją pumeksem nasyconym olejem i politurować (politurą z niewielką ilością wyciągu z orselii). Drewno bukowe mebli można barwić za­prawiając powierzchnię mieszaniną utworzoną z rozpuszczenia 56 g smo­czej krwi* w 1,13 1 spirytusu winnego (butelkę z mieszaniną przechowywać w ciepłym miejscu, regularnie nią wstrząsając).

Do barwienia drewna mebli na palisander najbardziej nadaje się orzech pasiasty, chociaż sosna i jodła także dobrze imitu­ją palisander. 300 g wody należy rozpuścić 50 g dwuchromianu potasu i nanieść na dre­wno. Podobnie jak w przypadku bar­wienia drewna na mahoń, po wyschnię­ciu powierzchnię drewna należy wygła­dzić pumeksem nasyconym olejem, a do politury dodać trochę barwników anili­nowych: czerwonego, żółtego i fioleto­wego. Drewno bukowe należy zaprawiać roztworem szkarłatu anilinowego, do­dając do politury dobrze roztartej koszenili.

Do imitacji hebanu należy używać drewna o małych porach, dużej gęstości i niewidocznych słojach rocznych (dos­konała do tego celu jest grusza). Po zaprawieniu drewna mebli na czarno można wykorzystać jeszcze czerń anilinową, na przykład nigrozynę, którą dodaje się do politury. Najpiękniejszą imitację hebanu sta­nowi drewno wygotowane w kleju ry­bim, a następnie w wywarze z kory dębowej, a potem zaprawione zaprawą żelazową.

Przy naprawie mebli, a szczególnie tam, gdzie elementy są już sklejone i nie można dopuścić do rozklejenia spoiny przez zaprawę, drewno barwimy powie­rzchniowo. W niektórych przypadkach, np. przy naprawie intarsji mebli Roent­gena, który przebarwiał okleinę w intar­sji na całej jej grubości, zachodzi konie­czność barwienia wgłębnego.
W wyniku barwienia powierzchniowego barwnik wnika na głębokość 0,5—1 mm, w zależności od gatunku drewna, rodzaju barwnika i rozpusz­czalnika oraz czasu działania roztworu na drewno. Barwienie powierzchniowe powinno być przeprowadzane w pomie­szczeniu czystym, suchym (o temperatu­rze 18—20°C), pozbawionym kurzu, który utrudnia zwilżanie powierzchni.
Do barwienia powierzchniowego należy używać barwników i za­praw, które nanosi się pędzlem, gąbką lub tamponem (nie wolno nanosić watą, gdyż zostaje na powierzchni). Pędzel zanurza się na głębokość 4/5 długości włosa, a po wyjęciu lekko otrząsa i po­ciąga szybko i równomiernie powierzch­nię wzdłuż włókien. Roztwór nanosi się w takiej ilości, aby na powierzchni pozo­stał jego nadmiar, który usuwa się wyci­śniętym pędzlem lub gąbką. Czynność tę powtarza się w poprzek włókien. W celu uzyskania równomiernego wy-barwienia (w przypadku dużych powie­rzchni), przed barwieniem można za­stosować metodę zwilżania całej powie­rzchni tym środkiem, w którym roz­puszczona jest zaprawa. Dotyczy to szczególnie miękkich i porowatych ga­tunków drewna oraz przekrojów po­przecznych, które zabarwiają się inten­sywnie i stają się ciemniejsze od pozos­tałej części materiału. Jeśli się barwi meble różnych gatunków na ten sam kolor, to do ciemnego drewna używa się jaśniejszych i rzadszych zapraw, a do jasnego — ciemniejszych i gęstszych.

Zaprawy meblowe czarne. W celu wykonania zaprawy czarnej należy wykorzystać je­den z niżej opisanych sposobów jej przyrządzania. Do czystego płóciennego woreczka włożyć 100 g ekstraktu z drewna brazy­lijskiego i gotować w 1 l wody dwie godziny. Wyjąć woreczek z ekstraktem, a do wywaru dodać 25 g sody krystalicz­nej, zbierając łyżką powstające w naczy­niu kożuchy (jeśli barwimy drewno twa­rde, płyn należy rozcieńczyć wodą). Ta­ką gorącą zaprawą pokryć drewno, a gdy wyschnie, w celu uzyskania moc­nej czerni, zastosować jeszcze roztwór z 10 g dwuchromianu potasu i 1,5 l wody.
W 100 g wody rozpuścić 10 g chloro­wodorku aniliny i dodać 0,5 g chlorku miedziowego. Drewno pokryć gorącym roztworem, a gdy wyschnie jego powie­rzchnię pociągnąć roztworem 10 g dwu­chromianu potasu rozpuszczonego w 200 g wody. Po wyschnięciu otrzymamy głęboką czerń. Jest to znakomita za­prawa odporna na działanie światła, powietrza, chloru i kwasów.
W 2,26 l wody zagotować 0,45 kg drewna kampeszowego (w postaci pyłu i wiórów), dodać 2 garście skorup z orzecha włoskiego, zagotować i od-cedzić. Do powstałej mieszaniny wlać 0,56 1 octu winnego i gorący barwnik nakładać na drewno. Po wyschnięciu powierzchni nałożyć na nią gorący wod­ny roztwór zielonego siarczanu miedzi (28,3 g siarczanu na 1,13 1 wody).

Zaprawy meblowe popielate. Są to zaprawy, którymi najlepiej barwi się drewno ja­woru i dębu. Stosuje się je według jed­nego z niżej podanych sposobów. Należy przygotować ekstrakt z drew­na brazylijskiego (zaprawy czarne) bio­rąc na podaną ilość wody 50 g ekstraktu. Po wyschnięciu pierwszego roztworu powierzchnię powleka się roztworem uzyskanym ze 150 g siarczanu miedzi rozpuszczonego w 1 l wody. Wrzącym roztworem uzyskanym z rozpuszczenia 150 g siarczanu żela­zawego w 1,5 l wody należy powlec drewno, a gdy wyschnie, pokryć je wrzą­cym roztworem uzyskanym z rozpuszczenia 30 g kwasu pyrogallusowego w 1 1 wody (siarczan żelazawy musi być zielony, nie zwietrzały). Stosując tę za­prawę można uzyskać jasnoszarawy ko­lor drewna. Stosując roztwór przygotowany 450 g siarczanu żelazawego rozpuszczonego w 1,5 l wody oraz 200 g kwasu pyrogallusowego rozpuszczonego w 1 l wody i postępując jak wyżej, można uzyskać ciemnopopielaty kolor drewna.

Zaprawy meblowe brunatne. Zaprawy te sto­suje się w celu uzyskania z tańszych gatunków drewna imitacji orzecha czy dębu lub w celu nadania z natury bruna­tnemu drewnu starego wyglądu. Na szczególną uwagę zasługuje „Brunat kaselski” (zaprawa orzecho­wa). Jest on znany jako zaprawa po­wszechnie stosowana do barwienia me­bli. Brunat kaselski” jest odporny na działanie światła i barwi równo prawie wszystkie gatunki drewna. Stosuje się go do barwienia w postaci roztworu wod­nego o stężeniu 1—10%, a dla lepszego wnikania w drewno — z dodatkiem 1—5% amoniaku. Zaprawy brunatne przygotowuje się według jednego z niżej opisanych sposo­bów. Zebrane na jesieni z dojrzałych orze­chów włoskich zielone trochę pokruszo­ne łupiny należy zostawić na dwa mie­siące, by przegniły. Potem fermentujące łupiny potłuc w moździerzu i zagoto­wać, dodając kilka kawałków ałunu (siarczanu glinowo-potasowego) i wody (na 1 część ałunu 2 części wody).
W 1 l wody gotować 166 g katechiny stale mieszając. Gdy katechina się roz­puści, roztwór przecedzić i powtórnie zagotować, dodając 1/10 część ałunu. Gorący roztwór nanieść na drewno, a gdy zupełnie wyschnie, nanieść roz­twór utworzony z 40 g dwuchromianu potasu i 1 l wody. Drewno uzyskuje kolor kasztanowatobrązowy. W 1 l wody rozpuścić 50—100 g żół­tego chromianu potasu i gorący roztwór nanieść na drewno. Drewno dębowe traktowane tą zaprawą uzyskuje barwę ciemnobrązową, sosna i jawor — żółto-brunatną, orzech — czerwonobrunatną. Do 1 l wody dodać 75 g węglanu potasu i 200 g „Brunatu kaselskiego”. Otrzymaną mieszaninę zagotować i wrzący roztwór nanieść na drewno. Gdy pierwsza zaprawa* wyschnie, na­nieść roztwór 25 g kwasu pyrogalluso­wego, rozpuszczonego w 1 1 wody.
W 1 l wody rozpuścić 100 g taniny i otrzymany roztwór nanieść na drewno. Następnie przygotować i nanieść na powierzchnię drewna roztwór 100 g dwuchromianu potasu rozpuszczonego w 1,5 1 wody. Gdy drewno wyschnie, nanieść (uprzednio przecedzając) roz­twór 100 g katechiny ugotowanej w 1 l wody. Drewno zabarwione w ten sposób ma kolor starego dębu. Podobne efekty barwienia drewna dębowego na stary dąb uzyskuje się przez oddziaływanie na nie parami amo­niaku. Utleniający się amoniak wchodzi w reakcję z garbnikami i nadaje drewnu dębowemu piękny ciemnobrunatny ko­lor. Zabieg ten trzeba wykonywać w szczelnej komorze, w której prze­strzeń wokół barwionego drewna wyno­si około 10 cm. Gaz powinien działać na drewno co najmniej przez 24 godziny. Wyższa temperatura powietrza przy­spiesza działanie pary. W ten sposób uzyskuje się jednostajną, trwałą barwę.

Zaprawa meblowa czerwona. Do 0,9 kg czys­tego pyłu drewna brazylijskiego należy dodać 18 1 wody i do uzyskanej miesza­niny włożyć tyle okleiny aby płyn ją przykrywał. Gotować przez 3 godziny, a potem dodać 56 g kwasu azotowego i trzymać okleinę w roztworze, aż osiąg­nie żądany kolor.

Zaprawa meblowa niebieska. Do czystego szklanego pojemnika należy wlać 0,45 1 oleju witriolowego (kwasu siarkowe­go). Dodać do tego 113 g indygo i po­stępować jak wyżej, aż do uzyskania odpowiedniej barwy. Barwniki czerwony oraz niebieski mogą być używane do barwienia markieterii.